Οι εκδόσεις μας > Ποίηση

Τίτλος βιβλίου
   

ΠΑΝΑΓΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΔΗΣ,
ΠΕΤΕΙΝΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
ΕΚ ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΡΕΦΟΜΕΝΑ
(Ποιήματα)

Ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1988, φοίτησε στο σχολείο των Νέων Μουδανιών και σπούδασε Ιατρική στην Μπρατισλάβα. - Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα σλοβάκικα (Revue Svetovej Literatury-2011). Ασχολείται και με την πεζογραφία και κατά καιρούς αρθρογραφεί. Ο ζωγράφος Νίκος Κυριάκου εξέθεσε μία σειρά από έργα βασισμένα σε χειρόγραφους στίχους του. - Το 2008 έλαβε τo Γ΄ βραβείο διηγήματος σε μακεδονικό διαγωνισμό, για το διήγημά του «Σάββατα στις κωμοπόλεις». -

Ο Σάκης Σερέφας γράφει για τα κείμενά του:
«Διακρίνω μιαν ανήσυχη περισκοπική ματιά, η οποία,
γερά γειωμένη στη γύρω πραγματικότητα,
εμπνέεται από τα ερεθίσματα και τις εικόνες που προσφέρει η ζωη
και τα μεταπλάθει σε ποίηση,
με σαρκαστική τρυφερότητα».


Στο θαύμα ξεναγός / εμφιαλώνει φως / φυτολογεί στιγμές/ ο ποιητής κρυφές. Με αυτό το ποίημα θα μας καλοδεχτεί ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης στο ποιητικό του τοπίο και θα μας ξεναγήσει πάνω στις αράδες του, με ύφος άψογου οικοδεσπότη που προτάσσει έννοιες και εικόνες όχι μόνο κατά το πώς μπορεί αλλά και κατά το πώς πρέπει. - Είμαι από τους ανθρώπους που διαβάζω ταυτόχρονα πολλά κείμενα. Εμμένω ωστόσο σε μια λογοτεχνική συγγένεια ώστε να μην παλινδρομώ σε συλλογιστικούς κυκεώνες που περισσότερο αποπροσανατολίζουν παρά αποσαφηνίζουν τα κρυφά. ή καλύτερα τις «κρυφές στιγμές.» όπως θα έλεγε και ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης. Η μελέτη των ποιημάτων του νεαρού αυτού ποιητή, συνέπεσε χρονικά με την εκ νέου μελέτη του πολύ Νίκου Καρούζου. Μόλις είχα τελειώσει την ανάγνωση του ποιήματος ΕΝΤΥΠΩΣΗ και πήρα στα χέρια μου ΤΑ ΠΕΤΕΙΝΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ, ΕΚ ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΡΕΦΟΜΕΝΑ. Διαβάζω το ποίημα του Καρούζου: - ΕΝΤΥΠΩΣΗ / Αχ ναι! πετούσαν έρημα των πουλιών τα σμήνη / κι όταν αποχάθηκαν / η καθαρότητα τ' ουρανού δεν κηλιδώθηκε / από ίχνη. / Να παγιδεύεις το αόρατο στην ορατότητα. - Μέσα σ' αυτό το γενικότερο αναγνωστικό πλαίσιο και μέσα με μία ειδικότερη κατανυκτική προοπτική εντάχθηκε αβίαστα και σχεδόν ποθητά η μελέτη της ποιητικής συλλογής του Παναγιώτη Αριστοτελίδη, με τον ευφυή τίτλο "ΠΕΤΕΙΝΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ, ΕΚ ΤΗΣ ΓΗΣ ΤΡΕΦΟΜΕΝΑ", που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νησίδες το 2011. Ένας ευφάνταστος τίτλος, τέσσερις υποενότητες, κοντά στα 50 ποιήματα και άλλα τόσα μικρά, αποτελούν τον βασικό σκελετό του λογοτεχνικού γίγνεσθαι του ποιητή. ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ τιτλοφορείται η πρώτη ενότητα, ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΣΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΟΝΤΑ η δεύτερη, IN VITRO ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ η τρίτη και καταληκτική η τέταρτη με την ονομασία ΣΚΕΨΕΙΣ, ΧΑΪΚΟΥ ΤΑΝΚΑ, που περιλαμβάνει τα μικρά του, τουτέστι ολιγόστιχα (των τριών, τεσσάρων ή και πέντε στίχων) ποιήματα. - Επανέρχομαι στο ποίημα του Καρούζου: Αχ ναι! πετούσαν έρημα των πουλιών τα σμήνη / κι όταν αποχάθηκαν / η καθαρότητα τ' ουρανού δεν κηλιδώθηκε / από ίχνη. / Να παγιδεύεις το αόρατο στην ορατότητα». - Επαναλαμβάνω. Να παγιδεύεις το αόρατο στην ορατότητα. Και πώς να το παγιδέψεις με τέτοιο τρόπο που να μη φαντάζει για παγίδα; Που να εμφιλοχωρεί το ένα στο άλλο σαν σε αγαπητική σχέση και όχι σαν σε καταναγκαστική/ καταναγκασμένη εξάρτηση; Πώς να εφελκύσεις το αόρατο στην ορατότητα με λέξεις αν δεν έχεις βαθιά, πρώτα βιώσει την αιχμηρότητα της θνηνότητας που ορέγεται το εύθραυστο του θείου; Δεν τοποθέτησε τυχαία στα Αναστάσιμά του ο ποιητής μας τα λόγια του σπουδαίου φιλοσόφου Στέλιου Ράμφου: Το έσχατο της Αναστάσεως δεν υπονοεί κάποιο σύμπαν αόρατο πάνω από το δικό μας, κάτι σαν υπερκείμενο όροφο: υποβάλλει μια ποιητική στάση ζωής στον γήινο κόσμο μας, μια Δευτέρα παρουσία στον εύθραυστο εαυτό μας. - Ο Παναγιώτης Αριστοτελίδης κατορθώνει να συνταιριάξει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το ανθρώπινο με το θεϊκό, το χοϊκό με το ουράνιο, το σταυρικό με το αναστάσιμο. Με μία ευκολία ωριμότητας, που πραγματικά εκπλήσσει αναλογιζόμενοι το νεαρό της ηλικίας του, ελίσσεται τεχνηέντως και ποικιλοτρόπως ανάμεσα στο αόρατο και στην ορατότητα. Γράφει στο ποίημά του Ο ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣ: Ανθρωπε, που παίζεται η μοίρα σου, πεσσός,/ καταλυθήκανε οι όροι της φύσης! / Μετρημένος, ναί. Μα όταν ξεχειλίσεις, / του Θεού είσαι γιός. - Ψηλαφητά, όπως στα χέρια της μαμής. / Λιβάνι, τέμπλο, και υψιπέτιο ύμνο. / Απ' το «εγώ», πήγαινέ μας ώς το «εμείς», / Κυριακή, στο Δείπνο». - Η διαδρομή από το εγώ στο εμείς είναι μυστηριακή όπως άλλωστε και όλη η ατμόσφαιρα που διαπνέει τ' αναστάσιμα ποιήματα του. Κέντρο βάρους της διαδρομής πάντοτε ο άνθρωπος. Σε άλλο ποίημά του γράφει: Στον πατέρα μου, αρέσαν οι γαρδένιες. / Η μάνα μου, του άφηνε συχνά στο ποτήρι / γαρδένιας ανθό, / όπως αφήνεις δίπλα το χάπι. - Η ποίηση του Αριστοτελίδη είναι χωρίς αμφιβολία ανθρωποκεντρική. Ωστόσο, ακόμη κι αν είναι βαθιά ριζωμένη στη γη, πολιτογραφείται το δίχως άλλο στον ουρανό. Ποθεί ουρανό και κατορθώνει να διασώζει ουρανό στους στίχους της. Ο Σαχτούρης γράφει στο ποίημά του ΤΟ ΨΩΜΙ: Ένα τεράστιο καρβέλι, μια πελώρια φραντζόλα ζεστό / ψωμί, είχε πέσει στο δρόμο από τον ουρανό / ένα παιδί με πράσινο κοντό βρακάκι και με μαχαίρι / έκοβε και μοίραζε στον κόσμο γύρω, / όμως και μια μικρή, ένας μικρός άσπρος άγγελος, κι αυτή / μ' ένα μαχαίρι έκοβε και μοίραζε κομμάτια γνήσιο ουρανό / κι όλοι τώρα τρέχαν σ' αυτή, λίγοι πηγαίναν στο ψωμί, / όλοι τρέχανε στον μικρόν άγγελο που μοίραζε ουρανό! / Ας μην το κρύβουμε. Διψάμε για ουρανό. - Η δίψα του Σαχτούρη συγγενεύει με τη δίψα του Αριστοτελίδη για ουρανό. Συγγενεύει με την επιθυμία του για τη μετάπλαση του χοϊκού και του γήινου σε θεϊκό και ουράνιο. Ο Αριστοτελίδης παίζει με τα σύμβολα του θρησκευτικού χώρου και τα ανασημασιοδοτεί με την ευκολία και την ελαστικότητα που του επιτρέπει το ποιητικό ζύμωμα λέξεων και εννοιών. Γράφει στο ποίημά του Ο ΉΦΑΙΣΤΟΣ ΧΑΛΚΕΥΩΝ ΔΙΣΚΟΠΟΤΗΡΑ. Μου φέραν σκεύη οικειακά, / να τα χυτεύσω καμπάνα, / ν' αλαφραίνει -είπε- τ' αφόρητα / και ν' ανυψώνει καθώς χτυπά / την καθημερινότητα. - Η ανύψωση της καθημερινότητας σε υπεραισθητό επίπεδο και η προώθηση των απλών πραγμάτων στην τελείωσή τους από πλευράς του ποιητή, μυεί αυτόματα τον αναγνώστη σε μια μυστηριακή κατάσταση όπου όλη η πλάση ιεροποιείται και κάθε σκοτάδι φωτοβολείται και καταυγάζεται από το ανέσπερο φως της Ανάστασης. Γράφει στο ποίημά του ΆΪ ΓΙΩΡΓΗΣ ΑΚΟΥΓΕΤΑΙ: όσοι δε βίωσαν Ανάσταση,/ ας κερδίσουν τουλάχιστον / διαύγεια φωτός,/ ώς τη θανή. - Η θανή και η ζωή εναλλάσσονται αστραπιαία στους στίχους του ποιητή με εφαπτόμενο σημείο εκείνο του φωτός που διασώζει η Ανάσταση. Το αναστάσιμο φως υφέρπει κάτω από τις λέξεις και ανασυγκροτεί τα θραύσματα της σκέψης του ποιητή προκειμένου να εμφανιστεί σαν θαύμα στα καθημερινά και στα απλά της στιγμής. Όλα ενσωματώνονται στις λέξεις του και αποκτούν την ιερότητα του Άφατου (με άλφα κεφαλαίο) που σαν οικείος ξένος τριγυρίζει τα υλικά και τα αισθητά. Γράφει στο ποίημά του ΑΜΝΗΣΤΙΑ: Εδώ στον έβδομο και τον στερνό,/ τα έντομα δεν έρχονται./ Μονάχα ακούγονται τα βήματα / Ανείπωτου Θεού. - Η καθημερινότητα και τα υλικά της αντικείμενα, μέσα στην ποίηση του Αριστοτελίδη, αποσπώνται από τη χρηστική τους σημασία και τελειούνται στην Αγία καθημερινότητα. Γράφει στο ποίημα ΗΛΕΚΤΡΟΚΟΛΛΗΣΗ. Και προσέξτε τον πρώτο πρώτο στίχο που είναι ένα ρήμα. Ένα ρήμα που έπλασε ό ίδιος στο μοτίβο του ψυχορραγώ από αγάπη. Λέει το ποίημα: Αγαπορραγώ / κι ανάβω ένα κερί / στην Αγία Καθημερινότητα τη θαυματουργή. / Ονειροπόλος είμαι κι όχι ονειροπώλης,/ φορώ αλεξικάκιο / κι έχω τον 'άλλον κόσμο' των νεκρών / μες στο κεφάλι μου./ Συνταγογραφώ: / δυό ώρες καλοκαίρι ανά μιλιγκράμ / στο αναβράζον μεσημέρι / -αορτή του χωριού,/ καρδιά σε βυζαίνει της μέρας! - τον φυσικό των δέντρων ξυλουργό / καταυγάζω. / Λεξουργώ, / δια πυρός και ονείρου / νυμφεύομαι, με νυφικό καραβόπανο / και στο ναό, σταλακτίτες./ Πεφταστέρια του σιδήρου: ηλεκτροκόλληση./ Το φεγγάρι ανασύρω απ' το φρέαρ. - Στο παραπάνω ποίημα ο ποιητής αποκαλύπτεται. Αποκαλύπτεται αποκαλύπτοντας τις γνωστικές αλλά και θεολογικές του καταβολές. Το αισθητό της ιατρικής του κλίσης και το υπεραισθητό της θρησκευτικής του ευαισθησίας, πλέκουν το αδιόρατο εκείνο δίχτυ που συγκρατεί τις ποιητικές έννοιες και πλέκονται εν αρμονία στη θεματική των ποιητικών του καημών. Με επιδέξια μαεστρία και με ίχνη ποιητικής ειρωνείας, ειδικά στο τέλος του ποιήματος, ο ιατρός λογοτέχνης μας δεν υπερθεματίζει τη διάκριση των διαφόρων επιστημονικών γνώσεων, αλλά έχοντάς τες αφομοιώσει, τις συνταιριάζει στις αράδες του. Π.χ. στο ποίημά του ΌΝΕΙΡΟ ΣΤΟΝ ΎΠΝΟ ΓΙΑΤΡΟΥ: Περπατούσα -λέει- στην ακροθαλασσιά / και πετούσα / τους λίθους μιας χολής που αφαιρέθηκαν./ Τα φύκια σαν φιλμ / κι εμφανίζει το κύμα / περιπάτους ανθρώπων αγαπητών./ Οι κορυφογραμμές, καρδιογράφημα / και σβήνει, χάνεται το δειλινό. / Λεκέδες κυκλικοί απλώνουν στο νερό,/ σαν σταφυλόκοκκος χρυσίζων./ Το πόδι μου στην αμμουδιά βουλιάζει / κι η αιμωδία φτάνει ώς τα σεντόνια./ Τι όνειρο κι αυτό! / Θα το 'στελνα για ιστολογική ανάλυση,/ μα το φάγαν το μισό / τα μακροφάγα της μνήμης. - Κρατάει καλά την ισορροπία των διαφορετικών ο ποιητής μας. Δεν δυσκολεύεται να τα εναρμονίσει στις λέξεις του. Δεν διστάζει ούτε καν να τα βάλει το ένα πλάι στ' άλλο, επειδή γνωρίζει πως δεν θα απαξιώσει την παρουσία τους, ούτε θα αμαυρώσει τη χρήση τους. Και δεν διστάζει να το κάνει, εξαιτίας της βαθιάς πεποίθησης πως τα πράγματα έχουν πολλαπλές χρήσεις. Πως το φαίνεσθαι και το εν δυνάμει ευδοκιμούν και τα δυο στο ίδιο υπαρκτό. Πως η μονοχρησία δεν συνάδει με την ποιητική προοπτική. Αγαπημένο ποίημα το παρακάτω: ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Προσεκτικά ανακατεύω μιά τράπουλα / ενώ απλώς θα φτιάξω πύργους μ' αυτήν./ Σπαταλάω το φακό σε παντομίμες / και προμηνύονται ρεύματος διακοπές. / Άλλος το θέλει το βαμβάκι για τραύμα / κι εγώ για να φυτέψω στο δοχείο φακές./ Μετράει άραγε τι γράφει το χαρτί / που θα κρατήσεις για να κάνεις αέρα;- Στην ποίηση του Αριστοτελίδη τα πράγματα ζούνε και ξαναζούνε πολλαπλές ζωές, ολοκληρώνονται, ζούνε την ποιητική τους υπόσταση, τουτέστι ζούνε για πάντα με τη δική τους θέληση να γίνουν ό,τι επιθυμούν ή ό,τι είναι προορισμένα να γίνουν. Λέγει σ' ένα ποίημά του: Ο τηλεφωνικός στύλος, που τον είχε τυλίξει κισσός, ξεχάστηκε κι/ από ξύλο, ξαναέγινε δέντρο σιγά σιγά. Τους καρπούς του, όσοι / τούς φάγανε, ξέρουνε τις κουβέντες που ειπώθηκαν σε συνομιλίες / ερωτευμένων και μοναχικών. - Κλείνοντας, δεν θα μπορούσα να παραλείψω ν' αναφέρω την πραγματικά άρτια χρήση της ελληνικής γλώσσας που με την παρουσία σπανίων επιθέτων και νέων ρημάτων/ λέξεων της δίνουν εκ νέου μια δυναμική που σπάνια πλέον συναντούμε σε εκδόσεις νέων ποιητικών συλλογών. - Η θεματική του Αριστοτελίδη δεν περιορίζεται μόνο σε υπαρξιακές και συναισθηματικές καταστάσεις του σύγχρονου ανθρώπου αλλά δανειζόμενος παραστάσεις από την αρχαιοελληνική παράδοση, την ορθόδοξη εκκλησιαστική κληρονομιά, την ιατρική επιστήμη και την καθημερινότητα, συνθέτει βήμα το βήμα, στίχο τον στίχο το ποιητικό του μωσαϊκό. Γράφει: Ανθρακωρύχος είσαι. / Άκου ξενιτιά! / Πού να ξέρουν/ τι εξόρυξη ψυχής, / τι αλλοίωση τοπίου. - Το ποιητικό τοπίο του Παναγιώτη Αριστοτελίδη δεν υφίσταται παρά μόνο την καλήν αλλοίωσιν, εκείνη που παραμερίζει την φυσική κατάσταση -χωρίς να την εκμηδενίσει- προκειμένου να αποκαλυφθεί το θαύμα του φωτός και της ανάπλασης του κόσμου. - το φως μεγαλώνει αργά, όπως τα μαλλιά μας, έχει πει ο σπουδαίος σουηδός ποιητής Tomas Transtromer. Αργά μεγαλώνει το φως και εντός μας και εκτός μας επειδή και εμείς χοϊκοί άνθρωποι είμαστε, πλασμένοι από γη που για ουρανό διψάμε. - (Αναστασία Γκίτση, κείμενο που διαβάστηκε στο βιβλιοπωλείο ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ της Θεσσαλονίκης στις 8 Μαρτίου 2012.) -

Ευχαριστώ και όλους εσάς που ήρθατε σήμερα, σε περίοδο κρίσης, περισυλλογής και κατήφειας, για να τιμήσουμε τον ποιητή και να μεταλάβουμε από τα "Άχραντα μυστήρια" της ποίησης. Να δώσουμε τόπο, βήμα παρουσίας και κουράγιο στα νιάτα. Να αισιοδοξήσουμε με την ευαισθησία και τη δημιουργικότητα ενός νέου ανθρώπου, που όπως μας λέει στο μικρό προλογικό του ποίημα: - Στο θαύμα ξεναγός/ Εμφιαλώνει φως,/ Φυτολογεί στιγμές/ Ο ποιητής κρυφές...» - Ο Παναγής Αριστοτελίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1988, αποφοίτησε από το σχολείο των Νέων Μουδανιών και σπούδασε ιατρική στην Μπρατισλάβα. Μετατρέπει τις εμπειρίες, τα οράματα, τις μνήμες και τον προβληματισμό του σε ποιήματα και πεζά κείμενα. Κατά καιρούς αρθρογραφεί και καταθέτει τις σκέψεις του και τις νεανικές ανησυχίες του.- Αν και είναι ακόμη 24 ετών δημοσίευσε τρεις ποιητικές συλλογές: - «Ολεθρίαμβος» Θεσσαλονίκη εκδ. Ερωδιός 2007, «Ένα «φθάνει» που θα 'ναι ωστικό» εκδ. Ερωδιός 2008, «Πετεινά του ουρανού εκ της γης τρεφόμενα» Θεσσαλονίκη εκδ. Νησίδες 2011. - Θετικές κρίσεις για τα ποιήματά του έχουν εκφράσει ο ποιητής, δοκιμιογράφος και φιλόλογος Θανάσης Μαρκόπουλος, ο ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και φιλόλογος Σάκης Σερέφας, οι ποιητές Αντώνης Φωστιέρης και Μάρκος Μέσκος, και οι συγγραφείς Στέλιος Ράμφος και Νίκος Σιδέρης. - Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα σλοβάκικα στο περιοδικό Revue Svetovej Literatury (2011). Ο ζωγράφος Νίκος Κυριάκου εξέθεσε μια σειρά από έργα βασισμένα σε χειρόγραφους στίχους του Αριστοτελίδη. - Ασχολείται και με την πεζογραφία. Το 2008 έλαβε Γ΄ Βραβείο διηγήματος σε λογοτεχνικό διαγωνισμό του Δήμου Μουδανιών. Έτυχε τότε να είμαι πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του διαγωνισμού χωρίς να γνωρίζω τον Παναγή. - Τον γνώρισα πολύ πρόσφατα σε μια εκδήλωση του Συλλόγου ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ και είχαμε μια εκ βαθέων συζήτηση. Από τη σύντομη γνωριμία μας και από το έργο του, που μελέτησα προσεχτικά, αντιλήφθηκα πως πρόκειται για έναν νέο με ευαισθησία και σεμνότητα, εμπνεύσεις καλλιτεχνικές, φαντασία και τόλμη στο γράψιμο, που αγαπάει τον ουρανό, τον άνθρωπο και τη φύση, που γνωρίζει και χειρίζεται την ελληνική γλώσσα σε όλες τις μορφές της και που πάτησε καλά το σκαλί της ποίησης, όπως λέει ο Καβάφης.- Α. Εκδοτικά χαρακτηριστικά του βιβλίου: Η ποιητική συλλογή "Πετεινά του ουρανού εκ της γης τρεφόμενα" είναι ένα όμορφο και καλοτυπωμένο βιβλίο 82 σελίδων μεσαίου σχήματος των εκδόσεων Νησίδες. Σε προετοιμάζει με το εξώφυλλό του. Το φωτεινό στεφάνι με τα ζωηρά χρώματα του ουράνιου τόξου και τον λαμπερό κίτρινο ήλιο στο κέντρο του, μια παράσταση σχηματική, ανεικονική, αλλά γεμάτη φως και αισιόδοξη προοπτική. Ταιριάζει, θαρρώ, με τη λέξη ουρανός που υπάρχει στον τίτλο του βιβλίου. Αυτοί οι χαλαρά συνδεδεμένοι κύκλοι που περικλείουν τον ήλιο είναι θαρρείς έτοιμοι να εκραγούν και να γεμίσουν τον κόσμο πράσινα, κόκκινα, κίτρινα και γαλάζια ελπιδοφόρα χρώματα. Πίσω απ' τα απλά και απέριττα σχήματα μπορεί κανείς να διαισθανθεί πολλές προοπτικές. Να συγχαρούμε μαζί με τον ποιητή και τον εκδότη Βασίλη Τομανά, που είχε την επιμέλεια της συλλογής.- Β. Τίτλος του βιβλίου: Ο τίτλος «Πετεινά του ουρανού εκ της γης τρεφόμενα» είναι ασυνήθιστος, αλλά πολύ χαρακτηριστικός και ταιριαστός για τη συλλογή που είναι γεμάτη ουρανό, Ανάσταση, ανθρώπους απλούς και συνηθισμένους (εργάτες, τεχνίτες, δουλευτές για την επιβίωση) που αναζητούν τα ψιχία τούτης της γης, αλλά έχουν φτερά, δεν απαρνήθηκαν τα όνειρα και τα φτερουγίσματά τους. - Γ. Περιεχόμενο, θεματολογία: Τα ποιήματα έχουν στόχο, έμπνευση, τεχνική, κάποτε και πρωτοτυπία. Βαθμιαία βρίσκει τη φωνή του, τον προσωπικό του τρόπο έκφρασης.Η θεματογραφία του έχει μεγάλη ποικιλία. Πολλαπλές οι ανησυχίες, οι προβληματισμοί, οι ιδέες, οι εμπειρίες και οι μνήμες που διαπλέκονται στα κείμενά του. Το βιβλίο έχει μια ωριμότητα που σε αναγκάζει να ξανασκύψεις, να ξαναδιαβάσεις, να αποδεχτείς, να το απολαύσεις. Οι σπουδές του στο εξωτερικό και τα πιθανά ταξίδια του, τα διαβάσματα και τα βιώματά του, του δίνουν τη δυνατότητα να φωτογραφίζει ποιητικά πολλούς τόπους (κάποτε με μια κοσμοπολίτικη διάσταση) και να μας ταξιδεύει εγκάρσια και οριζόντια στον χώρο και στον χρόνο. Τον απασχολούν θέματα θρησκευτικά, όχι σε μια ποίηση υμνητική αλλά σε μια ποίηση που δείχνει άνθρωπο με υπαρξιακές ανησυχίες και κατασταλαγμένη θρησκευτικότητα, συνδυασμένη με κοινωνικές ευαισθησίες και ρεαλιστική αντίληψη του κόσμου, εκφράζοντας μια ανθρωπιά που ξεπερνάει τα όρια συγκεκριμένων θρησκευτικών κατεστημένων. (Διαβάζεται ως παράδειγμα το ποίημα «Αϊ Γιώργης ακούγεται», σ. 17). Με το κάλπασμα του αη Γιώργη / ν' ακούγεται / την ημέρα της Λαμπρής / του σκοταδιού τον Δράκο να λογχίσει / ,όσοι δε βίωσαν Ανάσταση / ας κερδίσουν τουλάχιστον / διαύγεια φωτός / ώς τη θανή./ Τρέχει παραλλήλως του Πάσχα / γιατί αλλιώς / τι νόημα έχει ο Δράκος / που κυνηγά;/ Ανύπαρκτος πια, στον άκυρο Άδη./ Σε κάτι απτό στοχεύει,/ στον Δράκο χι / που τον καθένα τυραννά./ Ίσως γιαυτό / τον προσκυνούν κι οι Μωαμεθανοί./ Της γης έχει τ' όνομα,/ φωτοσποράς γεωργός./ Ο καταϊδρωμένος καβαλάρης του Πάσχα./ Τον υποδέχεται με φόντο την Άνοιξη / ο ποιητής που αποζητάει / τελειότητα κόκκινου αυγού./ Κι αυτός που το τσιγάρο του/ σβήνει και πατά,/ Αη Γιώργης της πίκρας του της ίδιας! / Το πρόσωπο της κόρης που έχασε/ θα το δουν οι αρχαιολόγοι να προβάλλει / απ' το χώμα, σαν όμορφο άγαλμα./ Και δεν ξέρω αν αυτό / το λέμε Ανάσταση... - Τη θρησκευτικότητα αυτή την συνδυάζει με θέματα από την κλασική παράδοση, την αρχαία μυθολογία και έχουμε μια ανάμιξη αρχαίων ελληνικών ή ευρύτερα παγανιστικών και χριστιανικών στοιχείων. Διαβάζουμε ονόματα και φράσεις όπως: Ηριδανός ποταμός, «Τίσις και Νέμεσις», Ο Μάρκος Αυρήλιος στο Carnutum, των Φαρισαίων η χολή για του Χριστού τη δίψα, «Ώσπερ πελεκάν» και άλλα. (Διαβάζεται ως παράδειγμα το ποίημα «Σίσυφος και Ιησούς» σ. 16). - Κατά μία έννοια, ο Ιησούς διάνοιξε την κλειστή ειμαρμένη του Σίσυφου, τον λευτέρωσε απ' την ατέρμονη επανάληψη, τον έστρεψε στην εσαεί σωτηρία. Πιάσε και σμίλευε την πέτρα -του είπε- κάνε την γλυπτό! Έτσι αλυσοδένεται ο Άδης. Και με του Σίμωνα του Κυρηναίου την πρόθεση, που και στου Σίσυφου προσφέρθηκε να βοηθήσει την άρση. Ίσως ο βράχος του θύμισε τον μετατοπισθέντα του Τάφου. - Απόλυτα σχετικά είναι και τα ποιήματα «π.Χ ή μ.Χ;» και «Ο Ήφαιστος χαλκεύων δισκοπότητρα». - Τις υπαρξιακές και κοινωνικές ανησυχίες του τις ανακατεύει με τη σύγχρονη πραγματικότητα, με προσωπικά του βιώματα ή εικόνες που είδε και εμπειρίες που έζησε, με την εσωτερική στροφή στην ψυχή, καθώς και με προσωπικά του οράματα. Έτσι, δεν στέκεται απλά στην καταγραφή ή τη διαμαρτυρία (διατυπωμένες συχνά με χιούμορ, ειρωνική διάθεση ή καυστικότητα), αλλά ανοίγει προοπτικές με μια διακριτική αισιοδοξία που έχει να κάνει κυρίως με τα οράματα, τη δημιουργία, τη φύση, τον ουρανό που στεγάζει τα πετεινά και τη γη που τα τρέφει. - Το ερωτικό στοιχείο δεν λείπει από τη θεματολογία του, όχι με αισθησιασμό, λαγνεία και ένταση αλλά μέσα σε κλίμα τρυφερότητας και λυρισμού. Ένα μεγάλο μέρος της συλλογής διαχέεται από ένα διακριτικό ερωτισμό που άλλοτε εκφράζεται καθαρά και άλλοτε υπολανθάνει με κρυφή γοητεία. - Σημαντικό μέρος στη θεματολογία του έχει η καθημερινότητα, η τρέχουσα ζωή με τα προβλήματά της, με τους συνηθισμένους ανθρώπους της διπλανής πόρτας, της δουλειάς και της τέχνης: γεωπόνος, ηλεκτροσυγκόλληση, μπάρμαν, εργάτης ηλεκτρισμού, τυφλός εικαστικός, κουρέας είναι κάποιοι χαρακτηριστικοί τίτλοι ποιημάτων. - Η φύση, τα λουλούδια, τα πουλιά είναι ένα άλλο θεματικό μοτίβο για να ξεδιπλωθεί η περιβαλλοντική του ευαισθησία. - Μια άλλη θεματική του προτίμηση είναι η συχνή αναφορά του στο έργο του ποιητή, στον ρόλο των λέξεων στη γοητεία της περιπέτειας της δημιουργίας και της καλλιτεχνικής παραγωγής. Μέτρησα 10 ποιήματα, όπου υπάρχουν άμεσες ή έμμεσες τέτοιου είδους αναφορές. (Διαβάζεται ως παράδειγμα το ποίημα «Σκέψεων σκελετός ενδεδυμένος σάρκα ποιητική» απόσπασμα 6 σ. 72).Ορμόνες είναι οι λέξεις / εκκρίνονται και δρουν./ Άλλοτε σωσίβια,/ κι αλλού χειροβομβίδες./ Άλλοτε κουφάρια / κι άλλοτε καρύδες γαλακτερές./ Όσες ουλές και έξεις έχει υποστεί ο λόγος/ άφθαρτες σαν καρτούν / τις δίνει ο ποιητής./ Και τις μετρά μ' ακρίβεια / στου φαρμακείου τα ζύγια. - Κάποια ποιήματα επίσης αντλούν τη θεματική τους από την ιδιότητα του γιατρού, που είναι η επαγγελματική του κατεύθυνση και έχει εμπειρίες και βιώματα. (Διαβάζεται ως παράδειγμα το ποίημα «Ηλεκτροκόλληση» σ. 39 που έχει αναφορές και στην καθημερινότητα και στην επαγγελματική του ιδιότητα και στην ποιητική τέχνη.) Αγαπορραγώ / κι ανάβω ένα κερί / στην Αγία Καθημερινότητα τη θαυματουργή.. / .Ονειροπόλος είμαι κι όχι ονειροπώλης,/ φορώ αλεξικάκιο/ κι έχω τον «άλλον κόσμο» των νεκρών / μες στο κεφάλι μου./ Συνταγογραφώ: / δυο ώρες καλοκαίρι ανά μιλιγκράμ/ στο αναβράζον μεσημέρι / -αορτή του χωριού/ Καρδιά σε βυζαίνει της μέρας!.../ Τον φυσικό των δένδρων ξυλουργό/ Καταυγάζω. / Λεξουργώ / δια πυρός κι ονείρου/ νυμφεύομαι με νυφικό καραβόπανο/ και στο ναό σταλακτίτες./ Πεφταστέρια του σιδήρου:/ Ηλεκτροκόλληση./ Το φεγγάρι ανασύρω απ' το φρέαρ. - Δ. Τεχνική του στίχου, τρόπος έκφρασης, γλώσσα: - Κύρια επιδίωξη της γραφής του είναι η ουσία στην ποιητική έκφραση, η λιτότητα του στίχου, η πυκνότητα των νοημάτων, η απλότητα και η άμεση επικοινωνία ακόμη και στα σημεία που τον απασχολούν θέματα φιλοσοφικά και επιχειρεί μια βαθια, εσωτερική διείσδηση στα μυστικά του νου, της ψυχής και σε υπαρξιακές ή μεταφυσικές αναζητήσεις. Είναι στόχος του που δεν τον πετυχαίνει πάντοτε αλλά αγωνίζεται να τον κατακτήσει και να βρει τον προσωπικό του τρόπο. Πιστεύω πως βρίσκεται σε σωστό δρόμο. - Βασικά εργαλεία του είναι ο μοντέρνος στίχος, απλός και αρκετά ρυθμικός, με σχετικά πρωτότυπες υπερβατικές ποιητικές εικόνες, σχεδόν υπερρεαλιστικές, τολμηρές εκφράσεις, δραστική χρήση των καίριων λέξεων και εσωτερική ρυθμική ροή των νοημάτων, των μοτίβων και των εικόνων. (Διαβάζονται ως παραδείγματα αποσπάσματα από ποιήματα): - «Αυτός που βάφει το φεγγάρι με ασβέστη / Κι ανάβει βράδυ τα καντήλια τ' ουρανού» σ.11/ - «Κάτω απ' το 'ευ' της λεύκας και του πεύκου καθόταν»/ -«Σκιέρ το ξυράφι στις πλαγιές του λαιμού./ Λέγοντας «κόπηκα στο ξύρισμα»/ Ξυρίζω και το χαμόγελο μαζί.» . -«Πέρασε ένα φορτηγό μεταφέροντας κλαδεμένα κελαηδίσματα και φυλλωσιές. Γιάφκα πουλιών το πεύκο και η λεύκα»./ «Αμίλητε ταχυδακτυλουργέ των ποτών / Ρίχνεις πότε πότε κάτι σαν γέλιο μες στο ποτήρι» - Γράφει με βάση τα βιώματα, τις εμπειρίες, τις μνήμες και τα διαβάσματά του, που του προβάλλουν εμπνεύσεις και ιδέες αλλά η φαντασία και η μυθοπλαστική του τάση έρχονται να τα μορφοποιήσουν σε εικόνες, αφηγήσεις και σμιλεμένους στίχους. - Με χαμηλότονο, κυρίως, ύφος, εξομολογητική τάση, απλότητα και ποιοτική αισθητική, σιγοκουβεντιάζει μαζί μας, άλλοτε με λυρική διάθεση, ευαισθησία και τρυφερότητα, άλλοτε με δραματικούς τόνους, άλλοτε με χιούμορ, καυστικότητα και ειρωνεία (46, 51, 52, 59, 60, 61, 66) σαν εκτόνωση στη δραματική ένταση που υπολανθάνει. Κάποιες φορές χρησιμοποιεί και τον διάλογο (ποίημα «Φωτοτυπείο» σ. 61), ενισχύοντας τη θεατρικότητα που διακριτικά υπάρχει στη συλλογή. - Μερικές φορές σε ολόκληρα ποιήματα ή σε αποσπάσματά τους χρησιμοποιεί παραδοσιακούς, στίχους και ρυθμούς ή ομοιοκαταληξίες, όμως με μοντέρνες εικόνες, ανισοσύλλαβους στίχους και κάποτε ηχητικό παιχνίδι (46, 64,67,69). (Διαβάζεται ως παράδειγμα το ποίημα «Ένα τραγούδι για κλαρίνο κι ένα ταξίμι» απόσπασμα ΙΙ σ. 70).- Κι αν μπαζώθηκ' η μνήμη, Χριστίνα,/ θα 'μαι ποταμός / όπως κάτω απ' την Αθήνα,/ ο αρχαίος Ηριδανός / Χρόνε μου, μακελάρη,/ όλα τα χάλασες εσύ / κι αν κλειδωθείς στο κελάρι,/ θα γίνεις μπρούσκο κρασί / Να γεννήσω ποιήματα / σαν τ' αυγά η χελώνα / Στην ακτή που γεννήθηκα,/ Στης αυγής την κρυψώνα! - Ορισμένα -μικρά κυρίως ποιήματα- προτιμά να τα δώσει με μορφή πεζού κειμένου, ενώ έχουν πράγματι ρυθμό και ποιητική ουσία. Χρησιμοποιεί ακόμη και καθιερωμένα από τη διεθνή πρακτική στιχουργικά σχήματα όπως τα χάικου και τα τάνκα. Ποικίλλει έτσι τις εκφραστικές δοκιμές του. (Διαβάζονται ως παραδείγματα ένα πεζό που μοιάζει με αρχαίο ελληνικό επιδεικτικό επίγραμμα «Τηλεφωνικός στύλος» σ. 48). - Ο τηλεφωνικός στύλος, που τον είχε τυλίξει κισσός, ξεχάστηκε, κι από ξύλο, ξαναέγινε δένδρο σιγά-σιγά. Τους καρπούς του, όσοι τους φάγανε, ξέρουνε τις κουβέντες που ειπώθηκαν σε συνομιλιες ερωτευμένων και μοναχικών. - ένα Χάικου το 5ο (σ. 75) / Ίσως επειδή / θυμάται, ρυτιδιάζει / ο ελέφαντας.- και ένα τάνκα το 7ο (σ. 78)./ Το κακό είναι / πως παίρνεις τα λόγια / πακέτο στο σπίτι / και κάθεσαι μόνος και / τα τρως λέξη-λέξη...- Θα τελειώσω την εισήγησή μου με λίγα λόγια για τη γλώσσα της ποιητικής γραφής του Παναγή Αριστοτελίδη. Ο νεαρός δημιουργός, ενώ κατά βάση χρησιμοποιεί την απλή καθημερινή γλώσσα της σύγχρονης επικοινωνίας, που τη γνωρίζει και τη δουλεύει καλά, δεν διστάζει να παρεμβάλλει λέξεις, εκφράσεις, ολόκληρους στίχους, ολόκληρες παραπομπές από κάθε μορφή της γλώσσας μας από την ομηρική εποχή μέχρι σήμερα. Έτσι ποικίλλει τον λόγο του, του δίνει μια ιδιαίτερη γοητεία και συγχρόνως εκμεταλλεύεται ολόκληρο τον αδιάσπαστο θησαυρό της ελληνικής γλωσσικής παράδοσης. Ο καθηγητής γλωσσολογίας και πρόεδρός μας στον ΦΙΛΟΛΟΓΟ, Χρίστος Τσολάκης, λέει συχνά με έμφαση πως δεν επιτρέπεται να πετάξουμε ούτε ένα ψίχουλο από το Άγιο τραπέζι της γλώσσας μας. Αυτή τη γλωσσική ελευθερία τη χρησιμοποίησαν μεγάλοι ποιητές και πεζογράφοι όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Καβάφης, η Καρέλλη, ο Πεντζίκης και πάμπολλοι άλλοι με θαυμαστά αισθητικά αποτελέσματα. - Το μυστικό είναι, θαρρώ, η ανεξάντλητη ελληνική γλώσσα, που μας δίνει τόσες δυνατότητες να επεξεργαστούμε τον λόγο, τις ιδέες και τις εικόνες, να παίξουμε, να χαρούμε, να μελαγχολήσουμε, να θρηνήσουμε, να χαράξουμε και να ζωγραφίσουμε με τα ίδια υλικά, δίνοντας διαφορετικά καλλιτεχνήματα της ευαισθησίας, της τεχνικής και της υπομονής μας. Αυτή η διαχρονική δυναμική της γλώσσας μας και ο αγώνας του ποιητή να την κατακτήσει κάνουν τον Αριστοτελίδη να δηλώσει στο ποίημα Ηλεκτροκόλληση: Λεξουργώ, δια πυρός και ονείρου... -(Διαβάζεται ως παράδειγμα ένα απόσπασμα από το ποίημα «π.Χ. ή μ.Χ;» σ. 13). Ή αν ενώτια χρυσά εστόλιζαν την κεφαλήν της, καθώς ελάτρευε την Άρτεμι, τον Έρωτα ή τον Βάκχο. Και εθεάθη στις προς αυτόν τελετές παίζουσα τον δίαυλον και γνέφουσα νοητώς προς τους ποθούντας άρρενας του Δήμου: Ουδείς αγεωμέτρητος εισίτω εις το κορμί μου... - Εύχομαι να έχει καλή επιτυχία το βιβλίο και να μας επιφυλάσσει κι άλλες τέτοιες ευχάριστες εκπλήξεις ο Παναγής Αριστοτελίδης. -

(Γιάννης Τζανής, παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Παναγή Αριστοτελίδη "Πετεινά του ουρανού εκ της γης τρεφόμενα" Πέμπτη 8 Μαρτίου 2012 στο βιβλιοπωλείο ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ.)

 

Ορφέας Λεοντίου,
Oλίγον από πορτοκαλί

O Oρφέας Λεοντίου γεννήθηκε το 1971 στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Αγκαθόκηπος εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2003 από τις εκδόσεις «Οδός Πανός».
Αυτή είναι η δεύτερη ποιητική του συλλογή.

Δείγμα γραφής:
ΑΓΑΠΗ
Πώς νά περιγράψεις τήν αγάπη Όταν μπορεί νά είναι τό καθετί;

[ISBN:978-960-8263-92-5]

 

Απόστολος Λυκεσάς,
Μότορσιπ «Προκρούστης»

Το μυθολογικό σύμπαν της ποίησης του Απόστολου Λυκεσά Κατ' αρχάς θα ήθελα πριν από όλα να σας ξεκαθαρίσω κάτι. Δέχτηκα να μιλήσω για την ποίηση του Α.Λ. όχι γιατί με οποιαδήποτε ιδιότητα θεωρώ τον εαυτό μου ειδικό -το αντίθετο μάλιστα- αλλά γιατί είμαι πιστή αναγνώστης των έργων του από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής τους, και κατά κάποιον τρόπο μπορώ να ισχυριστώ ότι υπήρξα συνοδοιπόρος του Α.Λ. σε προγενέστερα στάδια της διεργασίας τους. Έτσι, περισσότερο δέχτηκα την πρόσκληση για να καταθέσω την προσωπική μου άποψη για την ποίηση του Α.Λ., την βιωματική μου εμπειρία από μια πορεία ενός ανθρώπου που τον γνωρίζω εδώ και κάμποσα χρόνια, και που οι παράλληλοι, φαινομενικά, δρόμοι μας συναντήθηκαν σε πολλές και ποικίλες κοινές αγωνίες και αγώνες για το καλύτερο παρόν και το μέλλον της καθημερινότητάς μας. Άλλωστε, ακράδαντα πιστεύω ότι η ποίηση δεν επιδέχεται, δεν πρέπει και δεν χρειάζεται να επιδέχεται, οποιασδήποτε ανάλυσης ή προσπάθειας ερμηνευτικής. Αναμφισβήτητα, όπως όλοι το γνωρίζουμε, η ποίηση είναι το πιο δύσκολο είδος λόγου που μπορεί να υπάρξει. Με λίγες λέξεις οφείλεις να πεις πολλά. Για την ακρίβεια, να τα πεις όλα. Αυτά που έχεις υπολογίσει να πεις, αν μπορεί να θεωρηθεί λόγος υπολογιστικός, αλλά και αυτά που ούτε καν μπορεί να φαντάζεσαι, όταν γράφεις το ποίημα. Γιατί θα πρέπει να είναι έτσι γραμμένη η ποίηση ώστε ο λόγος της να έχει ποικιλόμορφες και ατέρμονες αναγνώσεις. Η ποίηση είναι αναμφίβολα ένας προσωπικός δρόμος του δημιουργού της, είναι η κατάθεση των πιο μύχιων σκέψεών του, των βαθύτερων συναισθημάτων του, το ξεφλούδισμα της ψυχής του, αλλά ταυτόχρονα είναι και ο προσωπικός δρόμος του αναγνώστη της. Και κάθε φορά είναι ένας ξεχωριστός διάλογος ανάμεσα στον πομπό-ποιητή και στον αναγνώστη-δέκτη. Και κάθε φορά το ίδιο το ποίημα, ως λεκτικό δημιούργημα μπορεί- και πρέπει να μπορεί- να έχει τη δυνατότητα να προσλαμβάνεται με διαφορετικό τρόπο. Αυτή, άλλωστε, είναι και η γοητεία της ποίησης, που ξεφεύγει από το ρεαλιστικό πλαίσιο ή τα πραγματιστικά στοιχεία ενός αφηγηματικού πεζού λόγου και εισχωρεί στη σφαίρα των πολλαπλών ερμηνειών και σημάνσεων. Κάθε λέξη, κάθε φράση, η στίξη πολλές φορές, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να μιλήσει στον καθένα πολυσήμαντα, διαφορετικά και συχνά, ακόμη και με στον ίδιο αναγνώστη,-δέκτη αλλιώτικα, ανάλογα με τη διάθεση της στιγμής ή τις συνθήκες. Ο Α.Π. εμφανίστηκε στο προσκήνιο πριν εννέα περίπου χρόνια και μέχρι σήμερα έχει εκδόσει τρεις ποιητικές συλλογές, μία συλλογή μικρών διηγημάτων- αφηγημάτων και δύο μυθιστορήματα. Πραγματικά πρόκειται για μία καθόλου ευκαταφρόνητη δραστηριότητα, με δεδομένο ότι ο Α.Λ. ασχολείται και με πολλά άλλα, αλλά και με μία δυναμική και μάχιμη δημοσιογραφία που διεκδικεί μεγάλο μέρος της καθημερινής του ενασχόλησης. Ωστόσο, φαίνεται ότι το θεματολογικό δημοσιογραφικά άπλωμα του Α.Λ. σε διάφορα πεδία, η τριβή του με πολλά θέματα του σύγχρονου βίου και η συνδιαλλαγή του με πολλές ειδικότητες και πολλά γεγονότα, πρόσωπα και πράγματα, δημιουργούν μία αποθεματική δεξαμενή μέσα του από την οποία αντλεί τις θεματικές του και από την οποία πηγάζουν, κατά το πλείστον, οι προβληματισμοί και οι έννοιες του. Βέβαια, η μεγάλη του αγάπη όλα αυτά τα χρόνια που τον γνωρίζω ήταν και εξακολουθεί να είναι, νομίζω, η αρχαιότητα και ό, τι αυτή συνεπάγεται, απαλλαγμένη, όμως, από στείρες επιμονές σε ανούσιες αρχαιολατρείες και αρχαιολαγνείες και αναποτελεσματικές προσκολλήσεις σε παραδοσιακή αντιμετώπιση του παρελθόντος μας. Η αρχαιότητα αποτελεί ένα σύμπαν που δίνει στον Α.Λ. τα εφόδια για να μιλήσει για το παρόν. Είναι ένα όχημα που το επιβαίνει και ξεκινάει για το ποιητικό του ταξίδι. Είναι το μέσον του και το εργαλείο με το οποίο ξεκλειδώνει την ψυχή του. Είναι το οπλοστάσιό του από όπου προμηθεύεται τα βέλη του για να τοξεύσει προς κάθε κατεύθυνση, να αποκαλύψει, να διαπιστώσει, να στηλιτεύσει, να καταγγείλει, όχι με προσχηματικό τρόπο και υποκριτικά, αλλά με μία θανατερή ειλικρίνεια και με μία αφοπλιστική ωμότητα. Ο ποιητικός λόγος του Α. Π. είναι δύσκολος, βασανιστικός για τον ίδιο και τον αναγνώστη του, αυτοσαρκαστικά κυνικός, συχνά απίστευτα σκληρός και σημειακά απρόσμενα βίαιος, βγαίνει από τα κατάβαθα της ψυχής του, μιας ψυχής που προβληματίζεται, κατατρύχεται, στροβιλίζεται, αλλά επιμένει. Λειαίνει τη σκέψη του μέσα από στενωπούς μυθολογικούς και πυκνές αναφορές σε φανταστικά ή πραγματικά γεγονότα με όντα ή πρόσωπα του παρελθόντος. Είναι ένας λόγος με πολλαπλά σημειολογικά επίπεδα, με αλλεπάλληλους συμβολισμούς και πλάγιες έννοιες, με αμφίσημες εικόνες, είναι λόγος σύνθετος και πολυπρισματικός, πολυσήμαντος και πολυερμηνευόμενος. Και ο λόγος του Α.Λ. δεν μένει μόνο στο μυθολογικό πεδίο. Αντίθετα, κινείται με ευκολία σε αυτό, γνωρίζει καλά τους πλασματικούς και τους πραγματικούς ήρωές του, τους δείχνει μια ιδιαίτερη αδυναμία, αγάπη θα έλεγε κανείς, μέσα από μια διάχυτη συμπόνια για αυτούς και τα παθήματά τους, καθώς τους επιλέγει για να τον συντροφεύσουν ή και να τον βοηθήσουν να περάσει από το μυθολογικό σύμπαν σε άλλους κόσμους συμπαντικούς, πραγματικούς πολλές φορές, αλλά το ίδιο εφιαλτικούς και επώδυνους όσο και αυτοί των ονειρικών μυθολογιών. Αυτή η ευκολία να κινείται ανάμεσα στα μυθολογικά όντα και στις ιστορίες τους, να προχωράει ανάμεσα σε γεγονότα ιστορικά και σε τόπους όπου κάποιοι κάποτε έδρασαν δυναμικά και καίραια δημιουργεί μία στέρεη γέφυρα με το τώρα, ένα σταθερό υποστηρικτικό σύνολο, μια βάση ακλόνητη για να μιλήσει με άνεση και θρασύτητα, ορισμένες φορές, αλλά πάντοτε με περισσή τόλμη, για τα σύγχρονα. Έτσι, μέσα από τη χρήση της μυθολογίας, της ιστορίας και της αρχαιολογίας και μέσα από την εξοικείωσή του και τη γνωριμία του με πρόσωπα και γεγονότα μιας παρελθούσης πραγματικότητας ρίχνει σκοινιά και γαντζώνεται στα σημερινά, για να δηλώσει τις απόψεις του, να σχολιάσει, χωρίς να κρίνει ή να κατακρίνει, αλλά να μας αφήσει να αντιληφθούμε, όσο θέλουμε και όσο μπορούμε, εμείς, από μόνοι μας, το υπονοούμενο. Ο ποιητικός λόγος του Α.Π. είναι πλούσιος, ανεξάντλητα λεξιπλαστικός, χορταστικός ατέρμονος, με πολλές προεκτάσεις και αποσιωπητικά κι ας περιορίζεται ορισμένες φορές σε σύντομες αναφορές ή στακάτες δηλώσεις. Μας αποκαλύπτει τους δρόμους που κινείται ο ίδιος ο δημιουργός για να αγγίξει πράγματα, γεγονότα, καταστάσεις, μας δίνει ένα χέρι για να πορευθούμε κι εμείς σε αυτά τα μοναχικά μονοπάτια της προσωπικής μας αναζήτησης και κριτικής. Δεν το πετυχαίνει πάντοτε με τη μία. Συχνά χρειάζεται να επανέλθεις ξανά και ξανά και να επιμείνεις για να ξεκλειδώσεις τους κόσμους του Α.Λ., να εντρυφήσεις με υπομονή και επιμονή μέσα στις συνεστραμμένες έννοιες των λέξεών του, ποτέ άκριτα δοσμένες, ποτέ τυχαίες, ποτέ αναιτιολόγητες και συμπτωματικές. Οι τίτλοι, άλλωστε, των τριών ποιητικών συλλογών και μόνο αντιπροσωπεύουν πέρα για πέρα το περιεχόμενο και τον στόχο, ή τους στόχους, του δημιουργού, που ασφαλώς δεν είναι να μας χαϊδέψει τα αυτιά και να μας ταξιδέψει σε κόσμους μαγικούς μη πραγματικούς. Ο κόσμος του Α.Λ. είναι ονειρικός, αλλά γεμάτος εφιάλτες, ερινύες και άλλα παράξενα όντα που τον ή μας κατατρέχουν. Δεν είναι αισιόδοξος. Είναι καταγγελτικός και απόλυτα ρεαλιστικός. Ο πρώτος τίτλος της ποιητικής του συλλογής Τω αγνώστω (2001) απευθύνεται, ίσως, στον άγνωστο συνοδοιπόρο του, στον αντίπαλό του, στον οποιονδήποτε διαβάτη, στον ίδιο του τον εαυτό; Ποιος ξέρει; Απευθύνεται στον καθένα από εμάς ενδεχομένως που αναζητούμε διαρκώς αλήθειες φτιαχτές ή όχι. Ο δεύτερος τίτλος της ποιητικής του συλλογής Στυμφαλίδες όρνιθες (2003) αντλεί υλικό από το συμβολικό μυθολογικό σύμπαν, κάνοντας μια απίστευτη σύνδεση με στοιχεία της φύσης πραγματικά και δίνοντας τίτλους και ιδιότητες από πραγματικά πουλιά που έρχονται στο τραπέζι μας να τσιμπολογήσουν, να σκορπίσουν σκόνη, ή να αρπάξουν, να ταράξουν την αδικαιολόγητη ηρεμία μας, την αδιαφορία μας για τα τεκταινόμενα γύρω μας. Ο τίτλος της τρίτης του ποιητικής συλλογής είναι μάλλον ο πιο αινιγματικός, πιθανώς αυστηρά συνειρμικός για τον δημιουργό, Μότορσιπ «Προκρούστης» (2008), έρχεται απειλητικά να μας γεμίσει με σκέψεις και προβληματισμούς και μας ταρακουνήσει από το νιρβάνα μας, να μας ενεργοποιήσει για να αντιδράσουμε, να ενώσουμε την κραυγή μας με τη δική του κραυγή αγωνίας για μία πραγματικότητα που ροβολάει, μας παρασέρνει και, δυστυχώς, δεν πισωγυρίζει: Ανόητοι, ανόητοι ενθουσιώδεις φυσικά Όταν η Μήδεια γκρέμισε τον Τάλω Χαρήκατε οι αφελείς Δεν είδατε Πως από τη φτέρνα του πυορροούσε το κουράγιο σας Ποτέ δεν επέστρεψαν οι Αργοναύτες. - (Πολυξένη Βελένη, Διευθύντρια Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, ομιλία στην 7η ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ της Θεσσαλονίκης, 23.4.2010.)

 

Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου,
Επιλογές και σύνολα

ΑΥΤΟΣ Ο ΑΝΕΜΟΣ

Αυτός ο άνεμος
Μας ήρθε απο τα ξένα
Εγκαταστάθηκε στο σπίτι μας
Έφαγε το ψωμί μας
Κοιμήθηκε τον ύπνο μας
Τρόμαξε τα όνειρα μας

Τώρα πεθαίνει
Μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.

[ISBN:960-8480-64-7]

 

Έρη Κασίμη,
De corpore animae.

Η Έρη Κασίμη γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα' σπούδασε νομικά. Αρθρογραφεί συστηματικά' οι κριτικές της αναφέρονται σε θέματα φιλοσοφικά και, ευρύτερα, στο δοκίμιο.

[ISBN:960-8480-84-1]

 

Απόστολος Λυκεσάς,
Τω αγνώστω

O Aπόστολος Λυκεσάς γεννήθηκε το 1963, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Δημοσίευσε δύο ποιητικές συλλογές ("Tω αγνώστω", 2001 και "Στυμφαλίδες όρνιθες", 2003), ένα βιβλίο με μικρά πεζά ("Διηγήσεις ευχαριστημένων ανθρώπων", 2003) και το μυθιστόρημα "Mπλάνκο" (εκδ. Bιβλιοπωλείου της "Eστίας", 2004).

[ISBN:960-8480-85-Χ]

 

Απόστολος Λυκεσάς,
Στυμφαλίδες όρνιθες

O Aπόστολος Λυκεσάς γεννήθηκε το 1963, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Δημοσίευσε δύο ποιητικές συλλογές ("Tω αγνώστω", 2001 και "Στυμφαλίδες όρνιθες", 2003), ένα βιβλίο με μικρά πεζά ("Διηγήσεις ευχαριστημένων ανθρώπων", 2003) και το μυθιστόρημα "Mπλάνκο" (εκδ. Bιβλιοπωλείου της "Eστίας", 2004).

[ISBN:960-8263-17-4]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Στη Σκόπελο

O Mπράνα Σουμάνατς γεννήθηκε στη Σερβία, τέκνο οικογένειας πιστής στην παράδοση της Oρθοδοξίας. Φοίτησε σε σχολεία του Bελιγραδίου και εργάστηκε ως ιατρός επί τριάντα πέντε χρόνια στην Eλβετία. Έκανε πολλά ταξίδια σε όλη την Eλλάδα. Tα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ζει τους περισσότερους μήνες του χρόνου στη Σκόπελο. Tα ποιήματά του τα έγραψε στα γερμανικά. Tα μεταφράσαμε μαζί στα ελληνικά, και πρωτοεκδόθηκαν στη γλώσσα μας. Έκτοτε, έχουν μεταφραστεί τρεις ποιητικές του συλλογές στα ιταλικά (στην Iταλία τιμήθηκε με βραβείο ποίησης). Tο 2004 κυκλοφόρησε στο Bελιγράδι η μετάφραση των ποιημάτων του στα σερβικά. Όπως γράφει σε ένα δίστιχο της συλλογής "Στο περιθώριο της εποχής": Mέσα στο δολοφονημένο πνεύμα μεθοκοπούν κομφετί.

[ISBN:960-8480-45-0]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Θάνατος και έγερση της κάθε μέρας

(Κυκλοφορεί και στην Ιταλία σε ιταλική μετάφραση)

[ISBN:960-8480-46-9]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Στο περιθώριο της εποχής

[ISBN:960-8480-58-2]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Ανάμεσα στο ρητό και άρρητο

[ISBN:960-8480-59-0]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Ίχνη των χρόνων

[ISBN:960-8480-79-5]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Τα χρώματα του κενού

[ISBN:960-8263-16-6]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Φωτοσκιάσεις του γαλάζιου κόσμου

[ISBN:960-8263-23-9]

 

Μπράνα Σουμάνατς,
Απόηχοι εικόνων

[ISBN:960-8263-27-1]

 

Ανθή Χαραλάμπη,
Ο σκύλος έξυνε την πόρτα

 

 

 

[ISBN:960-8480-76-0]

 

Έλενα Ψαραλίδου,
Της Αθέατης Σελήνης /
Face Invisible

Δίγλωσση έκδοση των ποιημάτων, με το πρωτότυπο ελληνικό και δίπλα τη γαλλική του μετάφραση από την Eλένη Σεφεριάδου.
Δείγμα γραφής:
Tα μάτια καίνε
Φλόγα το πρόσωπο
Tα χείλη φουσκώνει
η ομορφιά
H μύτη, σύνορο περίτεχνο,
Xωρίζει
Στο πρόσωπό του
Aνατολή και Δύση

[ISBN:960-8263-41-7]

 

Έλενα Ψαραλίδου,
Aφή Σκιών

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΈΛΕΝΑΣ
Σημείο Ψυχικής Φυγής
Φυγή από τη σκληρή πεζότητα προς τα ύψη της Ποίησης,
χωρίς κοπή του ομφάλιου λώρου με τη ζωή.
Συμπυκνωμένη περιγραφή της ζωής μέσα στη Φύση.
’νετο τραγούδι για τον κόσμο που μας περιβάλλει,
για τον κόσμο που είναι μέσα μας.
Ποίηση φτασμένου , μεστού κι ανάλαφρου λόγου
στο σύνορό της με τη Ζωγραφική σε εικόνες,
στο σύνορό της με τη Μουσική σε αρμονίες!
Ένας συνεχής Ύμνος στην Ομορφιά
"η ομορφιά θα σώσει τον Κόσμο"(Ντοστογιεύσκυ)
Ένα μπουκέτο λουλούδια Λόγου
μιας άγνωστης σχετικά ακόμα μεγάλης ποιήτριας!
Είναι η ποίηση της Έλενας Ψαραλίδου στις δύο προηγούμενες συλλογές της ("Το Ρίγος των Φύλλων "και "Της Αθέατης Σελήνης")
Αυτή είναι η Ποίησή της και στην τωρινή εξελικτική της πορεία με την τρίτη συλλογή: ΑΦΗ ΣΚΙΩΝ - ΠΟΙΗΣΗ
Θανάσης Ευσταθίου

 

επιστροφή στις εκδόσεις μας ...

 

     

- Created by Skopelos Web Site -
- Powered by Visual Options -